Na een IC-opname is de weg nog lang, vooral voor patiënten die het ernstigst ziek waren. Het ontslag van de IC is vaak een belangrijke en emotionele stap. Patiënt en naasten voelen vreugde, maar ook ongerustheid omdat ze de nauwlettende bewaking door het IC-team achter zich laten. Daarna doorlopen patiënten een reeks stappen voordat ze hun normale leven weer kunnen oppakken.
Ontslag van de IC is goed nieuws! Het is het begin van wat volgt, van het leven daarna. Toch kan het een beangstigend moment zijn voor patiënten en hun naasten. Ze verliezen houvast die ze met moeite hebben opgebouwd en nemen afscheid van een team waarmee ze per definitie heel intense momenten hebben beleefd en waarmee ze een band van vertrouwen en menselijkheid hebben kunnen opbouwen…
De stress die ontstaat bij de overplaatsing van de IC naar een vervolgafdeling heet “overplaatsingsstress” (stress de relocation). Die hangt samen met de overgang naar een heel andere omgeving en met de zorg over minder technische bewaking, maar ook over minder zorgverleners per patiënt: wie beter wordt, heeft immers minder behoefte aan de voortdurende aanwezigheid van zorgverleners! Op de IC is er in Frankrijk één verpleegkundige voor twee à drie patiënten. Op de medium care (soins continus) en op de gewone verpleegafdelingen is de bezetting veel lager, en die verandering kan heel zwaar zijn.
Vaak is dit ook het moment waarop de patiënt zich bewust wordt van zijn kwetsbaarheid en van de weg die nog voor hem ligt. Naasten spelen op dat moment vaak een heel belangrijke rol door steun te bieden en gerust te stellen, zodat de patiënt stap voor stap weer zelfvertrouwen krijgt.
Wees er wel gerust op dat het team, voordat een patiënt van de IC wordt ontslagen, heeft vastgesteld dat hij de intensieve bewaking van de IC niet meer nodig heeft.
Het verhaal van dr. ArifoglioOntslag van de IC en overplaatsingsstress
Afhankelijk van zijn behoeften doorloopt de patiënt na ontslag van de IC alle of een deel van deze stappen: elk traject is persoonlijk en afgestemd op de individuele situatie van de patiënt.
SRPR’s zijn gespecialiseerde afdelingen voor patiënten bij wie de ademhaling en/of het zenuwstelsel aanhoudend tekortschiet, terwijl alle andere orgaanfuncties zijn gestabiliseerd en hersteld.
Deze afdelingen zijn bedoeld voor patiënten die zeer specifieke zorg nodig hebben, zorg die meestal op de IC wordt gegeven: moeizaam ontwennen van de beademing (weaning), mechanische beademing via een tracheacanule, begeleiding bij het ontwaken uit een langdurig coma waarbij technische zorg en intensieve bewaking nodig zijn (ook dan vaak met mechanische beademing).
SRPR’s werken altijd nauw samen met een IC-afdeling of een afdeling voor intensieve zorg (soins intensifs). Ze bieden persoonlijke begeleiding aan patiënten die dat nodig hebben, voor een betere revalidatie. Daarbij combineren ze bewaking en technische en medische zorg, afgestemd op het orgaanfalen van de patiënt, met een team dat gespecialiseerd is in revalidatie.
Een verblijf op een SRPR kan behoorlijk intensief zijn voor de patiënt. Afhankelijk van zijn behoeften krijgt hij veel sessies fysiotherapie, neuropsychologie, ergotherapie, logopedie en andere specifieke disciplines aangeboden, zodat hij zo snel mogelijk een zo normaal mogelijk leven kan hervinden.
Afhankelijk van de aandoening die tot de IC-opname leidde, gaat de patiënt bij ontslag vaak eerst naar een gespecialiseerde afdeling: cardiologie, longziekten, neurologie… Afhankelijk van de behoeften van de patiënt kan de bewaking geleidelijk afnemen, via een verblijf op een afdeling voor intensieve zorg (soins intensifs) of op de medium care (soins continus), voordat hij op een zogenoemde “gewone” verpleegafdeling terechtkomt.
Dit verblijf op een gespecialiseerde afdeling vormt na de IC de overgang naar zorg buiten het ziekenhuis. Het is het moment om de toestand van het getroffen orgaan volledig in kaart te brengen, om medicijnen via het infuus om te zetten naar medicijnen via de mond – zodat de patiënt geleidelijk van slangen en apparatuur wordt “ontdaan” – en om de nazorg op middellange termijn voor te bereiden.
Dit is de juiste plek om met de medisch specialist de behandelingen en de langetermijnzorg voor eventuele blijvende orgaanschade te bespreken: stel gerust al uw vragen.
Deze instellingen zijn gespecialiseerd in revalidatie en herstel. Na de langste IC-opnames volgen heel vaak enkele weken of zelfs maanden revalidatie. In deze fase worden patiënten stap voor stap weer zelfstandig, zodat ze eindelijk naar huis kunnen.
Net als op een SRPR ligt de nadruk echt op het herstel van de patiënt. Het verblijf is allesbehalve rustig: het wordt bepaald door sessies fysiotherapie, ergotherapie, logopedie en andere revalidatiedisciplines, die erop gericht zijn zo snel mogelijk een zo normaal mogelijk leven terug te krijgen.
Het verhaal van StéphaneOverlevende van twee hartstilstanden
Het verhaal van Julien
Het omslagpunt
Het verhaal van Dennis
Revalidatie
Dit is weer een belangrijke stap in uw herstel, waarschijnlijk het doel dat u zichzelf had gesteld en het moment waar u reikhalzend naar uitkeek.
Voordat u het ziekenhuis verlaat, krijgt u:
De thuiskomst kan een periode zijn die even frustrerend als bevredigend is. De vreugde om weer in uw vertrouwde omgeving en de rust van uw eigen huis te zijn, kan gepaard gaan met een zekere onrust: u wordt minder bewaakt dan in het ziekenhuis, u krijgt minder hulp en u ziet duidelijker op welke punten u uw zelfstandigheid nog niet helemaal hebt teruggekregen. U zult geduld moeten hebben en mild moeten zijn voor uzelf. Uw opdracht in die periode: uzelf kleine doelen stellen – elke dag een paar stappen meer zetten, even naar buiten gaan – en voldoende rusten om die doelen te halen.
Het verhaal van Dominique
De eerste keer weer thuis
De terugkeer naar huis
Het verhaal van Jean-Yves
Wees niet te streng voor uzelf. Bepaal en respecteer uw grenzen, en wees voorzichtig. Na een IC-opname duurt het soms maanden voordat u volledig op krachten bent, weer helemaal zelfstandig bent en uw oude leven weer hebt opgepakt. Uw lichaam heeft tijd nodig om te herstellen en bij te komen van wat het heeft doorstaan. Die tijd is makkelijker te aanvaarden als u beseft wat u hebt doorgemaakt: hebt u daar behoefte aan, vraag uw naasten dan naar uw opname op de IC. Ga terug naar de afdeling en praat met de zorgverleners die voor u hebben gezorgd. Zij vinden het fijn om te zien hoe het met u gaat en helpen u graag om uw verhaal weer eigen te maken. Een ontmoeting helpt u ook te beseffen hoeveel u al hebt afgelegd en te zien dat uw nieuwe leven en uw zelfstandigheid steeds dichterbij komen
Sommige IC-afdelingen bieden in bepaalde gevallen nazorg aan na de IC-opname. Deze voorzieningen zijn vrij nieuw en nog niet alle ziekenhuizen hebben ze. Dit spreekuur is bedoeld om een brug te slaan tussen de periode op de IC en de tijd daarna. Er kan een algemeen of juist een gericht onderzoek worden aangeboden. Afhankelijk van de organisatie van de afdeling wordt het spreekuur gedaan door een arts, een verpleegkundige, een fysiotherapeut en/of een psycholoog. Het is een goed moment om al uw vragen over uw opname te stellen, te vertellen hoe u de IC hebt beleefd, en te vragen of u een IC-kamer nog eens mag zien of zorgverleners mag terugzien, enzovoort.
Breng gerust alle onderwerpen ter sprake die u wilt: “kleine” klachten die het team niet altijd zelf aankaart maar die hinderlijk, beperkend of oncomfortabel kunnen zijn, en die anders niet worden opgemerkt en dus ook niet behandeld of verlicht kunnen worden; zaken in uw sociale leven: hoe u zich voelt, eventuele verstoringen in het gezinsleven, de hulp die u nodig zou hebben, uw vragen over werkhervatting, het weer eigen maken van uw lichaam (lichaamsbeweging, sport…)
Voor zorgverleners zijn deze spreekuren waardevol: ze leren de ervaringen van patiënten en “het leven na” de IC beter kennen en begrijpen, ontdekken nieuwe aandachtspunten en kunnen zo de zorg verbeteren. Hoe meer en hoe uitgebreider de feedback, hoe beter de zorg wordt, zowel op de IC als daarna. Houd u dus niet in!
Als uw gezondheid dat vereist, hebt u na uw ontslag van de IC misschien heel vaak medische afspraken, die na verloop van tijd minder frequent worden. Tijdens deze afspraken bespreekt u uw vooruitgang en alle problemen waar u tegenaan loopt.
Sta uzelf toe al uw vragen te stellen en vertel vooral over alle klachten die u eventueel hebt. Zo krijgt u weer grip op uw gezondheid en uw leven. Het team kan u ook de contactgegevens geven van zorgverleners die gespecialiseerd zijn in de begeleiding van voormalig IC-patiënten (fysiotherapeuten, psychologen of psychiaters enzovoort).
Uw huisarts is een waardevolle bondgenoot bij uw herstel.
Na een lange IC-opname gaat u zelden meteen weer voltijds aan het werk. Afhankelijk van de reden van de IC-opname, de mogelijke restverschijnselen en het soort werk is vaak een overgangs- en aanpassingsperiode nodig. Luister naar wat u nodig hebt, respecteer uw grenzen en neem de tijd die u nodig hebt om te herstellen: te snel willen kan averechts werken. Bespreek het gerust met uw huisarts en maak zo nodig een afspraak met professionals uit de sociale hulpverlening. In grote bedrijven kan een gesprek met de afdeling personeelszaken (HR) helpen om tijdelijke aanpassingen te vinden die de terugkeer naar het werk vergemakkelijken.
In sommige gevallen is de IC-opname echter zo ingrijpend dat iemands prioriteiten veranderen en de wens ontstaat om het werkzame leven een andere wending te geven. Luister naar uzelf, maar neem de tijd om na te denken en laat u begeleiden bij uw nieuwe plannen: overschat uw krachten niet en spaar uzelf.
Het verhaal van StéphaneWeer aan het werk na een hartstilstand
Het verhaal van AlexandreWeer aan het werk, een jaar na een IC-opname