Choisir un service de réanimation

Het levenseinde

Een patiënt begeleiden in de laatste levensfase op de intensive care

De intensive care is de afdeling waar alles in het werk wordt gesteld om het leven in stand te houden en de patiënt door een kritieke fase heen te helpen, zodat hij een acute ziekte overleeft. Helaas zijn deze middelen in sommige gevallen niet voldoende en kan worden besloten deze zeer ingrijpende behandelingen te beperken of te staken. De zorg voor de patiënt is er dan vooral op gericht hem een zo vredig mogelijk levenseinde te geven.


De behandelingen en therapieën op de IC veroorzaken vaak ongemak en angst. Het eerste doel wordt dan elk ongemak zo veel mogelijk te beperken en voorrang te geven aan zorg die rust, comfort en troost kan bieden. Behandelingen om pijn en angst te verminderen of weg te nemen krijgen dan voorrang. Onaangename zorghandelingen worden stelselmatig opnieuw beoordeeld en waar mogelijk gestopt. In sommige gevallen kan worden overwogen zo veel mogelijk apparaten en slangen rondom en aan de patiënt te verwijderen.


Gedurende de hele laatste levensfase blijven de zorgverleners alert op uitingen van de patiënt, ook als hij gesedeerd is, en op eventuele reacties die hij vertoont. Voel u vrij om al uw vragen te stellen en al uw zorgen en waarnemingen te uiten, zodat het zorgteam de best mogelijke begeleiding kan bieden, zowel aan de patiënt als aan uzelf. Laat het team gerust weten of u op elk moment van de dag en nacht gebeld wilt worden, of dat u juist momenten van rust nodig hebt.


Een patiënt begeleiden in de laatste levensfase, zeker als hij buiten bewustzijn is, kan heel ontwrichtend zijn en brengt bovendien veel verdriet met zich mee. Sommige naasten hebben behoefte om alvast de administratieve zaken voor te bereiden, terwijl anderen liever helemaal in het moment opgaan en de laatste momenten samen koesteren. Het is belangrijk dat ieder op zijn eigen manier met de situatie kan omgaan, zonder zich door anderen veroordeeld of opgejaagd te voelen. Als u behoefte hebt om te praten, staat het team voor u klaar. Schakel ook gerust de psycholoog van de afdeling in: een waardevolle steun bij uw emoties, moeilijke gedachten of familierelaties.


Tijdens de laatste levensfase kunt u rituelen uitvoeren, een vertegenwoordiger van uw geloof en/of dat van de patiënt laten komen, tegen de patiënt praten, hem aanraken, in stilte bij hem zijn of zingen, zonder de patiënten in de kamers ernaast te storen. Sommige mensen nemen wat persoonlijke spullen mee om de omgeving wat vertrouwder te maken (een geparfumeerde sjaal, foto’s, zachte muziek enzovoort). Voel u vrij om de patiënt te begeleiden zoals u dat wilt. Twijfelt u over wat er mogelijk is, dan staat het team voor u klaar.


Let op: bij rituelen in een IC-kamer mogen in geen geval vlammen of vonken worden gebruikt (geen kaarsen, geen wierook), vanwege de aansluitingen voor medische gassen. Het explosiegevaar is reëel.

Afbeelding uit het project De Drie Wensen (3 Wishes Project), UCLA